• info@karafarinesabz.com

  • شماره تماس :۵۳۲۲۳۹۸۸ - ۰۶۱

  • ساعت کاری :۹ الی ۱۳ - ۱۷ الی ۲۱

طرح توجیهی و کسب و کار چیست؟

شرحی مختصر بر ...

قبل از سرمایه گذاری بخوانید

شرحی بر طرح توجیهی و طرح کسب و کار

در این مطلب قصد دارم به شما دوست عزیز به بیانی خودمانی و محاوره ای و به دور از هرگونه اصطلاحات و واژگان پیچیده ‹‹ مطالعات امکان سنجی›› و ‹‹ طرح کسب و کار›› رو توضیح بدم. امیدوارم تونسته باشم حق مطلب رو ادا کنم و این مطلب مفید به فایده باشه.

مطالعات امکان سنجی چیه و دقیقاَ به چه منظوری انجام میشه؟

با توجه به اینکه سرمایه گذاری رو میشه به این صورت تعریف کرد: " هزینه کردن مقدار معین و محدودی از سرمایه نقدی و غیر نقدی به این امید که در مقابل این هزینه کردن به سود برسیم" ، پس این سرمایه گذاری باید یه حاشیه امن داشته باشه .
مطالعات امکان سنجی در واقع همین حاشیه امن رو برای سرمایه گذار ایجاد میکنه. یعنی با مطالعاتی که مشاور و متخصص انجام میده ، شما از درصد موفقیت سرمایه گذاری، خطرات و ریسکهایی که وجود داره و میزان دستیابی سرمایه گذار به اهدافی که داره به خاطرش سرمایه گذاری میکنه با خبر میشید .
کی ؟ قبل از سرمایه گذاری و مهمترین چیزی که باید بهش توجه کرد همینه که شما قبل از اینکه یه سرمایه گذاری کلان رو انجام بدین با هزینه کردن مقدار ناچیزی سرمایه نقدی متوجه میشین که آیا اصلاً سرمایه گذاری در اون کاری
که قراره انجام بدین سودی داره یا نه؟ اگر داره ، ریسکش چقدره؟ آیا به خطر کردنش می ارزه؟
feasibility study or business plan

پس امکان سنجی پروژه دو کار اساسی رو انجام میده:

یک : برای اینکه سرمایه گذار بدونه برای رسیدن به هدف یا هدف های سرمایه گذاریش از چه راهی قراره بگذره و پیچ و خم این مسیر چجوریه ، چند تا پیچ خطرناک داره، مسیر همواره و میشه با سرعت رفت یا پر از سنگلاخه و باید با کندی و تجهیزات خاص حرکت کرد و مواردی از این دست ، اطلاعات کاملی رو ارائه میکنه.

دو: توی مسیری که نقشه اش رو برای سرمایه گذار کشیده ، مشخص میکنه که با چه تجهیزات و از کدوم میونبرها حرکت کنه تا کمترین هزینه رو متحمل بشه و در نهایت به مقصدش که موفقیت در کسب و کاریه که قراره توش سرمایه گذاری کنه میرسه.

مطالعات امکان سنجی رو معمولاً سرمایه گذار و یا کارفرمای پروژه و کسب و کاری که در اصل قراره سرمایه شون رو هزینه کنن درخواست میکنن.

حالا اگر شما قراره یک کسب و کار رو راه اندازی کنین و برای سرمایه کارتون میخواین از بانک وام بگیرین ، این بانک هست که از شما مطالعات امکان سنجی یا همون طرح توجیه اقتصادی کسب و کارتون رو مطالبه میکنه تا مطمئن بشه وامی که داره در اختیارتون میذاره امیدی به برگشتش هست و قرار نیست چند ماه بعد برای گرفتن اقساط معوقه به دردسر بیفته. همین مورد برای شریک سرمایه گذار شما هم صدق میکنه.

یه مشاور باید از همون ابتدای مطالعه روی این موارد متمرکز بشه :‏

1- نیازهای جامعه رو شناسایی و ارزیابی کنه . یعنی چی؟ یعنی اگر کار شما در نهایت به تولید یه محصول ختم میشه، آیا در حال حاضر و با نگاهی که مشاور به همه جوانب مختلف داره، مردم در محدوده ای که شما قراره محصولتون رو ارائه کنین به کالای شما نیاز دارن یا نه؟ میزان و اندازه این نیاز چه قدره؟ آیا همه بهش نیاز دارن یا یه قشر خاص؟ این قشر خاص توی استان و شهر مورد نظر شما برای تولید کالا زیاد و غالبه یا محدود و کم تعداد و ...

2 – بازار رو ارزیابی و بررسی کنه . به این معنی که وضعیت بازار برای پذیرش محصول وکالا یا خدمات شما چه جوریه؟ تعداد رقیبهای شما توی این زمینه کمه یا زیاد؟ آیا رقبای قدر قدرتی هستند یا با توجه به سرمایه طرح شما ممکنه تحت الشعاع عملکرد شما قرار بگیرن.

آیا بازاری که قراره کالا و خدماتتون رو در اون ارائه بدین پذیرای محصول شما هست یا خیر؟

3- باید بهترین و مناسب ترین فناوری های جدید رو برای رسیدن به موفقیت شما پیدا کنه. ممکنه شما بتونید با فناوریها و تجهیزات و امکانات متفاوتی پروژه تون رو شروع کنید و به اتمام و مرحله بهره برداری برسونید ولی اینکه از کدوم فناوری ها استفاده کنید وظیفه مشاوریه که مسئولیت انجام مطالعه امکان سنجی پروژه رو برعهده گرفته.

بطور خلاصه با انجام مطالعه امکان سنجی مشاور باید گزینه های مختلف فنی و اجرایی رو شناسایی کنه و با ارزیابی پارامترهای مالی و اقتصادی و با در نظر گرفتن ملاحظات اجتماعی فرد حقیقی یا حقوقی سرمایه گذار، مناسب ترین گزینه رو بعنوان تأمین کننده و پوشش دهنده نیاز انتخاب و ارائه کنه.

برنامه پروژه که شامل موارد گفته شده زیر هست محصول و نتیجه یک مطالعه امکان سنجیه:‏

محل اجرای پروژه، ظرفیت یا وسعت و محدوده کاری پروژه، منابع مورد نیاز برای انجام پروژه، فناوری لازم و مناسب طرح، روشهای اجرایی پروژه ، بودجه و سرمایه مورد نیاز پروژه، زمان بندی اجرایی و علی الخصوص نحوه تأمین منابع مالی پروژه.

مطالعه امکان سنجی پروژه رو با اسامی دیگه ای از قبیل مطالعات طرح توجیهی یا مطالعات پیش سرمایه گذاری هم نام میبرند.مطالعه امکان سنجی باید بطور دقیق و جامع انجام بشه و چون مستلزم صرف وقت و هزینه است معمولاً در چند مرحله انجام میگیره.

این مراحل شامل شناسایی امکانات ، امکان سنجی اولیه و امکان سنجی نهایی میشه. مرحله شناسایی امکانات ، قبل از تهیه طرح و یا توی مرحله ی مطالعات اولیه که مطالعات منطقه ای و ... هست انجام میشه. توی این مرحله عمدتاً زمینه ها و فرصتهای سرمایه گذاری که به شرایط منطقه ای ( از نظر اجتماعی و جهات طبیعی) از یک طرف و مقدار تقاضا از طرف دیگه تعیین و معرفی میشن. توی این مرحله همه جوانب مثل ملاحظات امنیتی، سیاسی، زیست محیطی و فرهنگی باید در نظر گرفته بشه.

توی کشورهایی مثل ایران که مبتنی بر برنامه ریزی متمرکز هست معمولاً مطالعات اینچنینی بوسیله دولت انجام میشه و نتیجه این مطالعات بعنوان یه مبنا و راهنما برای انتخاب طرح های مختلف سرمایه گذاری توی بخش دولتی و خصوصی مورد استفاده قرار میگیره.

در حالیکه توی اقتصادهای آزاد که برنامه‌ريزی متمرکز به این صورت انجام نمیشه، تعيين تقاضا از طریق مطالعات بازار انجام میشه. به همین خاطر مطالعات امکان‌سنجي حداقل توی مواردی مثل مطالعات تقاضا ، تعيين ظرفيت و منطقه ايجاد طرح توی این نظامهای مختلف با همدیگه متفاوت هستن.

طرح کسب و کار یا اصطلاحاً‎ Business Plan ‎چیست؟

اگه تا بحال یه ایده کسب و کار رو حتی روی یه تیکه کاغذ یا حتی دستمال سفره با چند تا کاری که قراره در مورد اون ایده انجام بدین نوشتین، میتونم بگم که یه طرح کسب و کار یا حداقل اجزای اصلی اون رو نوشته بودین. دراصل، یه طرح کسب و کار فقط برنامه ای هست که مشخص میکنه کسب و کارتون چجوری باید شروع بشه و چکار باید بکنین تا به یه کسب و کار موفق تبدیل بشه.

به طور قطع، یه طرح کسب و کار طولانی تر از اون لیستیه که روی یک دستمال سفره نوشته بودین (هرچند، همونطور که در ادامه خواهید دید، ممکنه - و گاهی اوقات ایده آله – که کل طرح کسب و کار خودتون رو توی یه صفحه بنویسین). برای من در عمل و برای اکثر کسب و کارهای واقعی، این می تونه به همون اندازه ی نوشتن چند تا نکته ای که فهرست وار برای تمرکز کردن روی استراتژی، نقاط عطف برای پیگیری وظایف و مسئولیت ها ، و پیش بینی های مالی اصلی که برای برنامه ریزی مالی کسب و کارتون بهشون نیاز دارین ساده باشه.

طرحهای کسب و کار باید پرینت شده و همیشه آماده استفاده باشن تا توی هر فرصتی که بهشون نیاز دارین در دسترستون باشه و بتونین با بقیه تیم کاریتون به اشتراک بذارین . در غیر اینصورت طرح کسب و کار فقط یه سری اسناد بلااستفاده هستن که توی کامپیوتر شخصی تون نگهداری میکنین. برنامه ریزی کسب و کار همیشه در جریانه بنابراین نسخه پرینت شده باید عین یه عکس فوری که از برنامه ریزی کسب و کارتون در روز شروع و نوشتنتش گرفتین همیشه در دسترس باشه.

اگه به یه طرح کسب و کار رسمی نیاز دارین، این طرح شامل یه خلاصه اجرایی از پروژه یا کسب و کار، مرور کلی درمورد شرکت، یه سری اطلاعات در مورد محصولات یا خدماتی که ارائه میدین، طرح بازاریابی تون، یک لیست از نقاط مهم شرکت، اطلاعات در مورد هر کدوم از اعضای مدیریت تیم و نقش اونها در شرکت، و همین طور جزئیات برنامه مالی شرکت تون میشه. اینها اغلب "بخش ها" یا "فصل ها" ی طرح کسب و کار نامیده میشن و من در مقالات بعدی در مورد هر کدوم از اونها توضیحات کاملی رو خدمتتون ارائه میکنم.
توی همه موارد، مهمترین قسمت طرح کسب و کار، برنامه بازبینی و ارزیابیه. این بخشی از طرح کسب و کاره که تأیید می کنه تمامی مراحل انجام شده توی طرح کسب و کار که شامل نتایج و معیارهاییه که در طرح بهشون رسیدیم به طور منظم ، بررسی و اصلاح می شه. یک طرح کسب و کار واقعی همیشه پر از اشتباهه و به همین دلیل هست که باید مورد بازبینی و اصلاح منظم قرار بگیره.

متأسفانه، خیلی از افراد فکر میکنن که طرح های کسب و کار فقط برای شروع کسب و کار جدید و یا درخواست وام از بانکها و مؤسسات مالی و اعتباری به درد میخوره. در حالیکه طرح کسب و کار برای مشاغلی که در حال بهره برداری و فعالیت هستن هم یه چیز ضروری و حیاتیه چه به وام جدید نیاز داشته باشن و چه بخوان سرمایه گذاری جدیدی در کسب و کارشون انجام بدن و چه بخوان مثل قبل و بدون تزریق هیچ عنصر جدیدی به کسب و کارشون توقع سودآوری مثل گذشته رو داشته باشن ( البته اگه قبلاً روزهای سودآوری رو تجربه کرده باشن ).

کسب و کارهای فعلی باید حتماً طرح کسب و کار داشته باشن و با تغییر شرایط بازار و بوجود اومدن فرصتهای جدید اون رو به روزرسانی کنن .

هر کسب و کاری دارای اهداف بلند مدت و کوتاه مدت، اهداف فروش و برنامه مالیه. یه طرح کسب و کار هم شامل تمام این موارده و میتونم بگم که تلاش برای جمع آوری و جذب بودجه برای یه استارتاپ، همونقدر اهمیت داره و مفید به فایده است که تلاش برای رشد و بزرگتر شدن یک کسب و کار 10 ساله.

چه کسی نیاز به طرح توجیهی و کسب و کار داره؟

اگه شما فقط دارین برنامه ریزی میکنین که برای بدست آوردن درآمد بیشتر دست به کارهای آزاد بزنین، می تونین بیخیال طرح کسب و کار بشین. اما اگه دارین سعی میکنین که دست به کاری بزنین که مقدار قابل توجهی از وقت ، پول و منابع شما را درگیر میکنه حتماً و تأکید میکنم حتماً به یه طرح کسب و کار نیاز دارین.
اگه در مورد کسب و کاری که میخواین شروع کنین جدی هستین، یه برنامه ریزی جدی هم نیاز دارین که توی موفقیت آینده شما خیلی مهم و مؤثره.

تفاوت بین طرح توجیهی و کسب و کار

1- مطالعه امکان سنجی هدفش پیدا کردن کارایی و سودآوری یه سرمایه گذاری تجاریه. قبل از هر سرمایه گذاری توی یه کسب و کار جدید، مطالعه امکان سنجی باید انجام بشه تا بدونید که سرمایه گذاری توی کسب و کار مورد نظرتون ارزش صرف زمان، تلاش و منابع رو داره یا نه.

از طرف دیگه، یه طرح کسب و کار صرفاً بعد از اینکه وجود یک فرصت کسب و کار تعیین و تأیید شده باشه و سرمایه گذاری برای شروع طرح در حال آغاز شدن باشه، تهیه و تنظیم میشه. به عبارتی یه طرح کسب و کار بعد از انجام مطالعه امکان سنجی تهیه میشه.

2- گزارش امکان سنجی با محاسبات، تحلیل و برآورد پیش بینی های یک فرصت کسب و کار پر شده، در حالی که یه طرح کسب و کار شامل اکثر تاکتیک ها و استراتژی هاییه که برای شروع و رشد کسب و کار به مرحله اجرا در میاد.

3 - یه مطالعه امکان سنجی در مورد قابلیت وجود ایده های کسب و کار بررسی میکنه در حالی که یه طرح کسب و کار با طرح رشد کسب و کار و پایداری اون ارتباط داره.

4 - گزارش مطالعات امکان سنجی میزان سودآوری رو برای یه ایده کسب و کار و یا وجود یه فرصت رو برای فرد کارآفرین نشون میده، در حالی که یه طرح کسب و کار به کارآفرین کمک می کنه تا سرمایه گذار مورد نیاز رو برای سرمایه گذاری در طرح کسب و کار خودش متقاعد کنه.

امیدوارم با این چند کلمه تونسته باشم تفاوت های کلیدی بین مطالعه امکان سنجی و طرح کسب و کار رو توضیح بدم. در ضمن لازمه بدونید که یه گزارش امکان سنجی به راحتی می تونه به یه طرح کسب و کار تبدیل بشه. برای رسیدن به این هدف، تنها کاری که باید انجام بدین اینه که استراتژی ها و تاکتیک های تجاری خودتون رو در گزارش امکان سنجی قرار بدین.
با تشکر از توجهتون به این مطلب
رامین رفیع زاده

آدرس

آدرس :

ایران ، استان خوزستان ، شهر آبادان

تلفکس :

۵۳۲۲۳۹۸۸ - ۰۶۱

تلفن همراه:

۰۹۱۶۰۳۱۴۷۵۷

آدرس ایمیل:

این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید

نماد اعتماد

logo-samandehi

خبرنامه

برای اطلاع از آخرین خبرهای کارآفرین سبز در خبرنامه سایت عضو شوید .
ثبت

کارآفرین سبز